N-Acetylcysteine

Nombor CAS: 616-91-1

Formula Molekul:C₅H₉NO₃S

Berat Molekul:163.20

NO. EINECS: ‌211-806-2

Acetylcysteine ​​(NAC) dalam Perubatan Veterinar: Fungsi Teras, Aplikasi dan Garis Panduan

‌

‌I. Mekanisme Teras dan Kesan Terapeutik‌

‌1. Detoksifikasi dan Hepatoproteksi‌

‌Keracunan Acetaminophen (Paracetamol).‌

• ‌Mekanisme‌ : Menambah semula glutathione (GSH) untuk meneutralkan metabolit NAPQI toksik, mencegah nekrosis hepatik.
• ‌Permohonan‌ : Rawatan kecemasan untuk anjing/kucing yang memakan ubat yang mengandungi acetaminophen (cth, ubat selsema).

‌Dos‌ : 70–140 mg/kg IV atau secara lisan, diulang setiap 4–6 jam.

• ‌Keberkesanan‌ : >60% peningkatan kadar kelangsungan hidup jika diberikan dalam masa 8 jam selepas keracunan.

‌Pembersihan Logam Berat dan Toksin‌

• ‌Chelation‌ : Mengikat plumbum/merkuri melalui kumpulan sulfhydryl (-SH) (selalunya digabungkan dengan EDTA).
• ‌Detoks Mikotoksin‌ : Mengurangkan kerosakan hati akibat aflatoksin B1 dalam ayam (200 mg/kg NAC menurunkan ALT sebanyak 50%).

‌2. Pengurusan Penyakit Pernafasan‌

‌Kesan Mukolitik dan Ekspektoran‌

• ‌Tindakan‌ : Memecahkan ikatan disulfida dalam lendir, mengurangkan kelikatan dan meningkatkan aliran udara.
• ‌Petunjuk:
  • ‌Haiwan peliharaan‌ : Bronkitis, radang paru-paru (batuk/sesak nafas).
  • ‌Ternakan‌ : Jangkitan pernafasan bakteria/virus (cth, pneumonia enzootik babi).
• ‌Pentadbiran:
  • Nebulisasi (larutan 3–5%) atau oral (10–20 mg/kg BID).

‌Kesan Anti-radang dan Imunomodulator‌

• ‌Mekanisme‌ : Menekan IL-6, TNF-α, dan mengurangkan keradangan kronik (cth, halangan saluran udara berulang kuda).

‌3. Sifat Antioksidan dan Anti-tekanan‌

‌Perlindungan Tekanan Oksidatif‌

• ‌Mekanisme‌ : Meningkatkan GSH intraselular, menghilangkan radikal bebas, dan melindungi integriti selular.
• ‌Aplikasi:
  • ‌ayam itik‌ : Pengurangan tekanan haba (100 mg/kg NAC dalam makanan meningkatkan pengeluaran telur sebanyak 5–8%).
  • ‌Akuakultur‌ : Mengurangkan kerosakan oksidatif semasa pengangkutan/penternakan berketumpatan tinggi.

‌Peningkatan Imunisasi‌

• Merangsang pembiakan limfosit dan meningkatkan keberkesanan vaksin (cth, vaksinasi demam babi).

‌III. Langkah Berjaga-jaga Penggunaan‌

‌Kawalan Dos:

• Terlebih dos boleh menyebabkan muntah/cirit-birit (terutama dalam monogastrik); infusi IV perlahan untuk mengelakkan hipotensi.
• Sediakan larutan NAC segar untuk ayam (pengoksidaan pesat dalam air).

‌Interaksi Dadah:

Elakkan penggunaan serentak dengan pengoksida (cth, kalium permanganat) atau antibiotik (cth, penisilin); tadbir 2 jam selang.

‌Pematuhan Peraturan:

• ‌EU‌ : Diluluskan untuk petunjuk khusus (cth, detoks) dengan had sisa dalam haiwan makanan.
• ‌China: Ikut Peraturan mengenai Pentadbiran Ubat Veterinardan tempoh pengeluaran.

‌IV. Kemajuan Penyelidikan dan Kegunaan Berpotensi‌

• ‌Tambahan Antivirus‌ : Menghalang replikasi PRRSV secara in vitro (kepekatan berkesan 50 μM).
• ‌Kesihatan Reproduktif‌ : Meningkatkan kualiti air mani dalam lembu jantan (peningkatan 15% dalam motilitas sperma).

‌V. Rumusan‌

Acetylcysteine ​​berfungsi sebagai asas dalam perubatan veterinar untuk ‌detoksifikasi, sokongan antioksidan, dan penjagaan pernafasan‌, menangani kecemasan keracunan, penyakit kronik, dan tekanan alam sekitar. Penggunaan yang selamat dan berkesan memerlukan dos khusus spesies, pematuhan kepada peraturan, dan strategi terapeutik yang disesuaikan.